Eten bij de Chinees

Of beter gezegd: “eten bij de Chinezen”. Afgelopen week was ik in China met de Nederlandse handelsdelegatie die in het kielzog van de keuning en de keuningin naar Peking en Shanghai reisde. Het was een leuke gelegenheid om eens te kijken wat Chinezen nou eigenlijk eten.

Chinese_lunch_Voedingenpsyche

— Lunch in China —

China maakt een snelle transitie door van een land van landbouwers naar een moderne, verwesterde, geïndustrialiseerde maatschappij. Dat gaat, zoals verwacht, gepaard met een enorme toename in het aantal te dikke Chinezen, het aantal Chinezen met diabetes type 2, hart- en vaatziekten en ga het rijtje zo maar af. Wat ik niet goed wist voordat ik vertrok, is wat Chinezen vroeger aten en nu eten. En eigenlijk weet ik dat nog steeds niet.

Het beeld dat ik had van Chinees eten was vooral gebaseerd op het maandmenu van het gemiddelde Chinese restaurant in Nederland. Veel bewerkte graanproducten, veel vlees en weinig groenten. Daarnaast had ik voor mijn vertrek mijn Chinese collega-lector Molly Chen ondervraagd over Chinese eetgewoonten. Molly vertelde dat Chinezen niet zelf koken en toch heel gezond eten. Veel verschillende groenten, een grote diversiteit aan producten uit de zee, wat vlees, wat rijst. Niet echt een voedingspatroon waar je dik van wordt en heel anders dat wat je krijgt bij een maandmenu van de Chinees.

In zo’n Nederlandse handelsmissie spreek je voornamelijk met Nederlanders. Onder wie een aantal Nederlanders die in China wonen. Van hen kreeg ik hetzelfde beeld als van mijn collega Molly Chen. Veel groente, vlees en vis, zowel tijdens de lunch als tijdens het diner, die je niet zelf klaarmaakt. Een aantal Nederlanders vertelde erbij dat ze zonder enige moeite flink afgevallen waren sinds ze in China woonden. De Chinezen die ik heb gesproken, bevestigden het beeld van veel groenten en weinig granen.

Het beeld van een gezond voedingspatroon werd ook in mijn eigen ervaring bevestigd. Bij het ontbijt ruime keuze uit zowel gestoomde als rauwe groente, eieren, gefermenteerde producten, zeewier en de onvermijdelijke broden, croissantjes, en andere Westerse producten, omdat er nu eenmaal veel Westerse gasten in de hotels verblijven.

Voor de lunch kies je een aantal gerechten gekozen van de kaart. In overleg met het gezelschap kies je uit groente-, vlees- en visgerechten en bestel je er eventueel een bakje rijst bij. Iedereen pakt met zijn stokjes hapjes van de verschillende schotels. Bij het diner gaat dat net zo. Als je met een wat groter gezelschap bent, vanaf ongeveer vijf mensen, krijg je een groot glazen draaiplateau, zodat iedereen bij alle gerechtjes zijn kant op kan laten draaien.

Chinees_diner_voedingenpsyche

— Diner op een Chinees draaiplateau —

Het meest ongezonde aan de Chinese manier van eten lijkt mij de liters zaadolie en sojasaus die overal overheen gaan. Maar of dat nou de huidige Chinese obesitasepidemie veroorzaakt, ik betwijfel het. Wat dan wel?

Ten eerste viel het mij op dat je flink je best moet doen om voldoende groente op tafel te krijgen. Er staan meestal meer vlees- en visgerechten op de kaart dan groentegerechten en veel groentegerechten bevatten ook vlees of vis. En dat is misschien toch niet het allergezondste voedingspatroon dat je je voor kunt stellen.

Daarnaast viel het mij op dat we overladen werden met zoete tussendoortjes tijdens de officiële gelegenheden die we bijwoonden. De gemiddelde Chinees pakt dan niet één gebakje, maar laadt zijn of haar bordje ermee vol. En die gebakjes staan er niet alleen tijdens de koffiepauze, maar ook als toetje na de lunch. En als je na de lunch dan terugkomt bij de zaal waar de lezingen zijn, staat daar weer koffie met, je raadt het al, gebakjes.

Gebakjes_VoedingenPsyche

— Gebakjes bij de koffie —

Ik kan niet beoordelen of dit representatief is voor het dagelijks leven. Het zou zomaar zo kunnen zijn, dat zoetigheid een veel grotere rol speelt in het moderne China dan bovenstaande verhalen doen vermoeden. In Peking stonden op bijna iedere straathoek karretjes met gesuikerd fruit. Bijvoorbeeld een aantal aardbeien aan een stokje geregen bedekt met een dikke laag suikerglazuur. Ik kan me voorstellen dat dit soort zoetigheid een bijdrage leert aan het gestaag dikker worden van de gemiddelde Chinees.

En natuurlijk toch al het Westerse voedsel dat in de grote Chinese steden te koop is. Je hoeft nooit lang te zoeken naar een Starbucks waar Chinezen behalve hun latte ook muffins en dergelijke kunnen kopen. Dat deel van het moderne Chinese voedingspatroon is niet ter sprake gekomen. Mensen vergeten dat misschien juist tussendoortjes een onderdeel zijn van ongezonde voedingspatronen.

Het belangrijkste is waarschijnlijk, dat er een enorm verschil is tussen arm en rijk. Tijdens zo’n handelsmissie kom je natuurlijk alleen in de rijkere delen van de steden en krijg je geen beeld van het eetpatroon van de arme Chinees. Zowel Nederlanders in China als Chinezen vertelden mij dat verse groente duur is. En daar kun je je natuurlijk alles bij voorstellen. Steden met tientallen miljoenen inwoners die allemaal eten maar niks verbouwen. Een enorme logistieke puzzel die veel makkelijker op te lossen is met houdbaar dan met vers voedsel. En dus vermoed ik dat de honderden miljoenen arme Chinezen die de afgelopen decennia verhuisd zijn van het platte land naar de stad enorm hebben ingeleverd op de kwaliteit van hun voedingspatroon en daar nu de gevolgen van beginnen te ondervinden.

Ik hoop daarom van harte dat de Chinezen hun traditionele voedingspatroon blijven koesteren en moeite zullen doen om verse producten ook voor de armere Chinees toegankelijk te maken. De Chinese overheid houdt de buitenwereld een beeld voor waarin moeite gedaan wordt om dat voor elkaar te krijgen. Zo hebben wij in de buurt van Peking bij een project bekeken waarin vastgoed gecombineerd werd met landbouw, om zo het ideaal van toegankelijke verse voeding waar te gaan maken. Er lijkt hoe dan ook nog een lange weg te gaan voordat vers voedsel ook voor de armen toegankelijk is in Chinaas miljoenensteden.

Advertisements

3 thoughts on “Eten bij de Chinees

  1. Ken je het boek ‘Hungry Planet, what the world eats’ van Peter Menzel en Faith d’Aluisio? Daar staan 2 Chinese families in met een foto van wat ze in 1 week eten. Eén op het platte land en één in de stad. Erg leuk om te vergelijken.

  2. Interessant om te lezen 🙂 Een broer van mij werkt veel in China, en hij merkte ook gezondheidsvoordelen en gewichtsverlies als hij weer een weekje of twee daar vertoefde. Die weer ongedaan gemaakt werden na een paar weekjes weer thuis zijn.. Hij is nu om naar een paleo-achtig eetpatroon, en zn gezin ook grotendeels.

    Een vakantie in Hangzhou gaf mij ook een interessant kijkje in hun keuken. Een grote stad, maar niet zo westers. We werden begeleid door een paar lokale studenten. Die aten nooit zoet (hielden ze niet van) en praktisch geen tussendoortjes, hoogstens zoete maïs of zonnebloempitten tijdens langere wandeldagen. Ze dachten zelf dat de dikkeren (vaak rijkeren) teveel vlees aten. Maar mijn idee is inderdaad dat het komt door veel meer zoetigheid, meer tussendoortjes en minder groenten. Ze verwesteren gewoon in dat opzicht, met alle gevolgen van dien.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s