Zijn groente en fruit duurzame voedingsmiddelen?

Duurzaamheid is één van de thema’s van mijn lectoraat bij de Hogeschool Van Hall Larenstein. Wat ik daarin precies ga doen, heb ik nog niet helder. Dat duurzaamheid mijn interesse heeft, staat als een paal boven water. De discussie is verhit, dat moge duidelijk zijn. Daarom gooi ik nu nog wat olie op het vuur:

  • Groente en fruit zijn de minst duurzame producten

Dat is een boude uitspraak, toch? Toch is ie gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek.

In 2015 publiceerde Drewnowski een artikel over de CO2 uitstoot bij productie, opslag en transport van verschillende levensmiddelen. Hij liet zien dat het nogal wat uitmaakt hoe je die CO2 uitstoot uitdrukt. Doe je dat per 100 gram product, per 100 kilocalorieën of zet je het af tegen de hoeveelheid vitaminen en mineralen die een product levert?

Druk je die CO2 uitstoot uit per 100 gram product, dan winnen vlees en vleesproducten. De productie van 100 gram vlees of vleesproducten levert verreweg de meeste CO2 op. Melk en melkproducten staan op 2, granen op 3, zoetwaren op 4 en groenten en fruit op 5. Vanuit dit oogpunt lijken groenten en fruit het meest duurzame product.

Druk je die CO2 afdruk uit per 100 kilocalorieën, dan ziet het plaatje er anders uit. Nu staan groenten en fruit ineens op 1. Groenten en fruit bevatten veel water en vezels en leveren dus weinig calorieën per gram. Vlees op 2, melk op 3, granen op 4 en zoetwaren op 5. Die zoetwaren komen er goed vanaf in termen van CO2 uitstoot, vind je niet?

Er dan zou je CO2 uitstoot nog kunnen afzetten tegen het aantal vitaminen en mineralen dat de producten leveren. En dat levert weer een heel ander beeld. Daaruit blijkt dat groenten weliswaar voor de hoogste CO2 uitstoot per 100 kilocalorieën voor hun rekening nemen, maar ook de meeste vitaminen en mineralen leveren. Dat kun je zien aan de positie van het rondje waar proc.  vegetables bij staat helemaal rechts bovenin. Helemaal rechts vanwege de hoge score op vitaminen en mineralen, helemaal bovenin vanwege de hoge score op CO2 uitstoot. Helemaal links onderin staan de zoetwaren, zoals suiker, koekjes en chocolade, al staan er geen namen bij in dit plaatje. Ze zorgen blijkbaar voor weinig CO2 uitstoot, vandaar hun positie onderin de grafiek, maar ook voor weinig vitaminen en mineralen, vandaar hun positie aan de linkerkant.

Wat ik opvallend vind aan deze grafiek, en aan een andere grafiek waarin CO2 uitstoot werd uitgezet tegen het aantal kilocalorieën dat een product levert per 100 gram, is dat dierlijke producten vrijwel allemaal dezelfde CO2 uitstoot opleveren, onafhankelijk van het aantal vitaminen en mineralen of de hoeveelheid energie. Dat zie je aan de horizontale blauwe lijn, die als het ware de samenvatting geeft van dierlijke producten. Wil je vooral veel vitaminen en mineralen, dan lijken vis en granen de meest duurzame keuzes, wil je veel energie, bijvoorbeeld omdat je veel beweegt, dan lijken kaas en vlees de meest duurzame keuzes. En dan ga ik er even vanuit dat de zoetwaren voor niemand een gezonde keuze zijn, die discussie kun je over granen ook voeren.

Samengevat lijken groenten de minst duurzame keuze en dierlijke producten een van de meest duurzame keuzes. Al kun je natuurlijk discussiëren over CO2 als maat voor duurzaamheid.

Waar je bij dit onderzoek ook kritisch naar moet kijken, is de bron van de gegevens. Drewnowski gebruikte gegevens van een grote Franse supermarktketen. In die database stonden alleen gegevens over groente en fruit in het vriesvak. En dat maakt natuurlijk nogal wat uit voor de CO2 uitstoot van transport en opslag. Die is voor diepvriesproducten vele malen hoger dan voor producten die bevroren vervoerd of opgeslagen hoeven te worden. Daarnaast maakt ook de teeltmethode uit. Tomaten uit een verwarmde kas zullen een veel hogere CO2 uitstoot opleveren dan bloemkool van de koude grond. Zou Drewnoski uitsluitend gegevens beschikbaar gehad hebben over in de koude grond geteelde groente en fruit, was zijn conclusie heel anders geweest. Die vraag moet je je altijd stellen als je leest over onderzoeksresultaten! En misschien de volgende keer dat je naar de supermarkt gaat…

Advertisements

One thought on “Zijn groente en fruit duurzame voedingsmiddelen?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s