Voedingspsychiatrie, een populaire nieuwe discipline

Tijdens het congres van de internationale organisaties voor affectieve en bipolaire stoornissen nam het onderwerp voeding een best wel centrale rol in. Steeds weer waren de reacties positief. Terecht, denk ik.

De resultaten uit een gerandomiseerd onderzoek naar het effect van een aangepast Mediterraan voedingspatroon bij patiënten met een depressie door Felice Jacka vond ik het meest indrukwekkend. Na het 12 weken durende programma was 32% van de patiënten in de Mediterrane groep niet meer depressief, tegen 8% in de controlegroep die geen voedingsadvies kreeg. Ofwel, als je 4 patiënten met een depressie dit voedingsprogramma laat volgen, zal er één herstellen. En dat is heel indrukwekkend als je het vergelijkt met antidepressiva. Voor serotonine heropnameremmers (SSRIs) ligt dat getal tussen de 7 en de 8, voor tricyclische antidepressiva (TCAs) ligt het tussen de 6 en de 16.

Jammer genoeg vertelde Jacka niets over bijwerkingen of redenen om te stoppen met deelname. Over bijwerkingen is bij antidepressiva veel bekend, het zou interessant geweest zijn als we de bijwerkingen van dit voedingsprogramma daarmee hadden kunnen vergelijken.

Wat ik ook interessant vond, was de aanpassing die Jacka en collega’s deden aan het Mediterrane voedingsadvies. In plaats van weinig tot geen rood vlees, adviseerden zij hun deelnemers om 3 tot 4 keer per week rood vlees te eten. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat mensen die weinig rood vlees eten, een hoger risico hebben op depressieve- en angststoornissen dan mensen die matig rood vlees eten.

Een andere interessante presentatie ging over de relatie tussen leptine en depressie. Leptine is een hormoon dat betrokken is bij verzadigingsgevoelens. Overall lijken mensen met een depressie geen hogere of lagere leptinespiegels te hebben dan mensen zonder depressie. Op het moment dat je alleen kijkt naar mensen met een zogenoemde atypische depressie, zie je wél verstoringen in de leptinehuishouding. Atypische depressies worden gekenmerkt door vermoeidheid, meer slapen, meer trek in eten, gewichtstoename en een reactieve gemoedstoestand. Het zal daarom niet verbazen, dat mensen met een atypische depressie vaak ook voldoen aan de kenmerken voor metabool syndroom. En juist bij hén is de leptinehuishouding dus verstoord.

Het leuke aan een congres is dat je na afloop van een presentatie gemakkelijk naar de onderzoeker, in dit geval Yuri Milaneschi, toe kunt gaan om kennis te delen. Ik wees hem op de resultaten van de hormoonanalyses van Fontés en Bligh. Hij vond die lijn van onderzoek reuze interessant, en zei nu geen interventie zonder voeding meer te overwegen om verstoorde leptinehuishoudingen bij depressieve patiënten aan te pakken. En dat is precies wat ik bedoel met positieve reacties. Leuk!

Op de tweede dag van het congres heb ik een bijeenkomst georganiseerd waarin paleo centraal stond. Ik heb er de resultaten van de haalbaarheidsstudie gepresenteerd. Die werden heel goed ontvangen! Het leukste van die bijeenkomst was het verhaal van een patiënte met een bipolaire stoornis, ook wel bekend als een manisch depressieve stoornis. Zij vertelde hoe ze in 10 jaar tijd 70 kilo was afgevallen door strikt te eten volgens de schijf van vijf zonder extraatjes. Na die tijd, nu zo’n vijf jaar geleden, kwam ze in contact met Connie Hoek. Connie stelde voor om paleo te gaan eten. Met een strikt paleo voedingspatroon viel de patiënte niet verder af, maar kon ze wél al haar medicatie afbouwen, behalve lithium. ’s Ochtends eieren met spek en een banaan, tussen de middag gebakken appel met bessen en noten en ’s avonds vlees of vis met groenten. Dat is nu haar medicijn.

Na haar verhaal stonden verschillende behandelaren op om hun ervaringen te delen. Ook zij hadden patiënten op zien knappen met een paleodieet. Toch waren er ook vragen. Wat te doen met een patiënt die teveel afvalt? En hoe motiveer je mensen om het langer dan 3 maanden vol te houden? Gezien de reacties, verwacht ik dat de aandacht voor voeding in de psychiatrie de komende jaren flink toe zal nemen.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s