Voeding als medicijn tegen auto-immuunaandoeningen

Auto-immuunaandoeningen komen veel voor in de Westerse wereld. Minstens 5% van de bevolking heeft last van een auto-immuunziekte. Voorbeelden van auto-immuunaandoeningen zijn psoriasis, diabetes type 1, multipele sclerose (MS), coeliakie, Hashimoto, maar ook bijvoorbeeld de ziekte van Crohn. Bij een auto-immuunaandoening valt het immuunsysteem lichaamseigen cellen aan in plaats van ziekteverwekkers. Het immuunsysteem is in de war. Het kan in de war geraakt zijn, doordat het vaak eiwitten tegenkwam op plaatsen waar die eiwitten niet hoorden. Er waren bijvoorbeeld regelmatig eiwitten uit voeding aanwezig in het bloed, terwijl voedingseiwitten in de darm hadden moeten blijven. In de darm moeten voedingseiwitten afgebroken worden tot enkelvoudige aminozuren. Die aminozuren horen in het bloed terecht te komen, daar zou het immuunsysteem niet van in de war moeten raken.

Hoe komen grotere eiwitten in het bloed terecht? Bij alle auto-immuunaandoeningen waarbij dit onderzocht is, werd een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmwand gevonden, een leaky gut. Bij een leaky gut staan de van nature aanwezige poortjes in de darmwand open. Die poortjes horen gesloten te zijn, tenzij het immuunsysteem even naar binnen wil kunnen kijken in de darm. Bij een leaky gut is die aansturing verstoord. Bij een leaky gut kunnen grotere moleculen, zoals eiwitten, maar ook bacteriën en virussen in het bloed terecht komen. Ze laten het immuunsysteem overuren draaien en in sommige gevallen raakt het immuunsysteem zodanig in de war, dat ze lichaamseigen cellen gaat aanzien voor indringers die aangevallen moeten worden.

Hoe ontstaat een leaky gut? De werking van de darmbarrière kan aangetast worden door bijvoorbeeld alcohol, milde chronische ontstekingsreacties, oxidatieve stress, een tekort aan vitamines A en D, te weinig voedingsvezels, door de combinatie tussen vet en koolhydraten uit granen, suiker en siropen, én door gluten. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het vermijden van granen, suiker en plantaardige zaadolie, en het eten van veel groente, fruit en vis kan helpen tegen auto-immuunaandoeningen. Sterker nog, voeding was hét medicijn tegen coeliakie tot vlak na de Tweede Wereldoorlog het gluteneiwit ontdekt werd. Sindsdien wordt mensen met coeliakie geadviseerd om alleen gluten uit tarwe (inclusief spelt), rogge en gerst te mijden, waarmee de slagingskans van de behandeling gedaald lijkt. Ook tegen andere auto-immuunaandoeningen, zoals de ziekte van Crohn en diabetes type 1 lijkt een voedingspatroon zonder granen, suiker en plantaardige zaadolie te helpen, al is het bewijs op dit moment nog gebaseerd op case studies. Bij auto-immuunaandoeningen waarbij meerdere organen tegelijk worden aangevallen, lijkt voeding minder goed te helpen. Ook bij MS lijkt voeding maar bij een deel van de patiënten effectief.

Waar kun je goede informatie vinden over voeding en auto-immuunaandoeningen? In het geval van een auto-immuunaandoening waarbij ook sprake is van een verstoorde spijsvertering (en gedragsproblemen), zou je kunnen kijken op www.breakingtheviciouscycle.info of op www.gapsdiet.com , het boek Gut and Psychology Syndrome is naar het Nederlands vertaald. Al lijkt het boek afgaand op de titel alleen te gaan over gedragsprobemen, de beschrijving van het effect van voeding op de gezondheid van de darm (en daarmee de hersenen) is heel verhelderend. Een ketogeen voedingspatroon, ook wel koolhydraatarm of low carb-high fat (LCHF) genoemd, kan ook een goede optie zijn, maar ook een Paleolithisch of oerdieet kan effectief zijn. Als er sprake is van meerdere auto-immuunaandoeningen, kun je ook eens kijken naar het Paleo auto-immuun protocol. Al is dat misschien een aanpak waarbij te veel voedselgroepen uitgesloten worden. En dat is misschien niet voor iedereen even hard nodig. Er is vaak sprake van individuele intoleranties, waar je achter kunt komen met behulp van een eliminatiedieet, zoals het specifieke koolhydraten dieet of GAPS. En dan hoef je dus niet álle potentiële allergenen uit te sluiten. In hoeverre (medische) tests voor voedselintoleranties effectief zijn, weet ik niet.

Mijn conclusie is dat het vermijden van álle granen en suikers en het vermijden van zaadolie misschien wel de belangrijkste zijn. Verder is het waarschijnlijk gunstig om, naast een grote variatie in groente, fruit en dierlijke producten, bewust producten met een nóg hogere voedingswaarde toe te voegen, zoals zeewier en orgaanvlees.

Heb jij ervaring met speciale voeding voor auto-immuunaandoeningen? Deel je ervaring!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s